Điện ảnh Việt Nam trong những năm gần đây đã và đang trải qua một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, tạo nên những bước tiến ngoạn mục cả về nghệ thuật lẫn doanh thu thương mại. Điện ảnh nội địa hôm nay đã chứng minh được sức hút mãnh liệt khi liên tục phá vỡ các kỷ lục phòng vé, đưa hàng triệu khán giả trở lại với thói quen ra rạp xem phim Việt.

Bức tranh phim Việt Nam chiếu rạp hay hiện lên vô cùng đa sắc từ những bộ phim tâm lý gia đình đầy nước mắt, những tác phẩm kinh dị đậm chất dân gian, đến các dự án hành động – kỳ ảo được đầu tư chỉn chu. Hành trình này không chỉ ghi dấu sự trưởng thành của dàn đạo diễn tài năng mà còn phản ánh sự khắt khe, tinh tế ngày càng cao từ phía công chúng.

Dòng phim tâm lý – gia đình: bắt trúng “tần số” cảm xúc của công chúng

Nếu phải tìm ra một dòng phim là “át chủ bài” giúp phim Việt Nam chiếu rạp hay thống trị phòng vé nội địa, đó chắc chắn là tâm lý – gia đình. Người Việt Nam vốn coi trọng giá trị tình thân, sự kết nối giữa các thế hệ và những mâu thuẫn đời thường gần gũi. Các đạo diễn Việt đã khai thác cực kỳ thành công mỏ vàng cảm xúc này.

Bố Già & Nhà Bà Nữ (Đạo diễn Trấn Thành)

Không thể phủ nhận Trấn Thành là một trong những cái tên tạo nên bước ngoặt lớn cho điện ảnh thương mại Việt.

Bố Già (2021): Lấy bối cảnh một xóm lao động nghèo tại TP.HCM, phim khai thác sâu sắc khoảng cách thế hệ giữa ông Ba Sang (chấp nhận hy sinh, cổ hủ) và con trai Quắn (hiện đại, cá tính). Phim chạm đến trái tim hàng triệu người nhờ những câu thoại “rất đời”, khắc họa trần trụi nhưng ấm áp tình cha con. Bố Già đã xô đổ mọi kỷ lục thời điểm đó khi chạm mốc doanh thu hơn 400 tỷ đồng.

Nhà Bà Nữ (2023): Tiếp tục mạch chủ đề gia đình nhưng xoáy sâu vào sự áp đặt của cha mẹ và bi kịch yêu thương sai cách. Mối quan hệ độc hại giữa bà Nữ và cô con gái Ngọc Nhi đã tạo nên làn sóng tranh luận dữ dội trên mạng xã hội. Phim cán mốc 475 tỷ đồng, khẳng định công thức làm phim chạm đúng huyệt đạo cảm xúc đám đông.

Đất Rừng Phương Nam (Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng)

Được phóng tác từ tiểu thuyết vang bóng một thời của nhà văn Đoàn Giỏi, bộ phim Việt Nam chiếu rạp này mang đến một không gian điện ảnh bao la, trù phú của vùng đất Nam Bộ thời kỳ kháng chiến. Dù gặp phải một số tranh cãi về chi tiết lịch sử, không thể phủ nhận Đất Rừng Phương Nam là một tác phẩm được đầu tư nghiêm túc về bối cảnh, âm nhạc và tình người phương Nam phóng khoáng, nghĩa khí.

Lật Mặt 7: Một điều ước (Đạo diễn Lý Hải)

Theo những tin tức tổng hợp về điện ảnh, Series Lật Mặt của Lý Hải vốn nổi tiếng với hành động và hài hước, nhưng ở phần 7, anh đã có một bước chuyển mình xuất sắc sang thể loại tâm lý – gia đình.

Phim xoay quanh bà Hai (73 tuổi) và 5 người con đã khôn lớn, mỗi người một phương. Khi bà Hai gặp tai nạn, câu hỏi “Ai sẽ là người chăm sóc mẹ?” đã phơi bày những góc khuất, áp lực cuộc sống và sự vô tình của con cái.

Bằng lối kể chuyện bình dị, không drama gượng ép, Lật Mặt 7 đã lấy đi nước mắt của khán giả mọi lứa tuổi, đạt doanh thu kỷ lục gần 500 tỷ đồng và trở thành một trong những bộ phim quốc dân đúng nghĩa.

Dòng phim kinh dị & giật gân (thriller): đột phá bằng chất liệu văn hóa dân gian

Phim kinh dị Việt Nam từng bị coi là “điểm yếu” do các rào cản về kiểm duyệt và kịch bản dễ sa đà vào lối giải thích “tất cả chỉ là giấc mơ”. Tuy nhiên, những năm gần đây, các nhà làm phim đã tìm ra một hướng đi hoàn toàn mới và cực kỳ hiệu quả: khai thác chất liệu tâm linh, truyền thuyết đô thị và văn hóa dân gian Việt Nam.

Quỷ Cẩu & Bắt Hồn (Đạo diễn Lưu Thành Luân / Trần Hữu Tấn)

Quỷ Cẩu (2023): Dựa trên truyền thuyết dân gian “Chó đội nón chống gậy”, bộ phim mượn yếu tố kinh dị để lên án hủ tục mổ thịt chó và những góc khuất nghiệp báo trong một gia đình làm nghề sát sinh. Phim không chỉ hù dọa bằng tạo hình ghê rợn mà còn tạo nên chiều sâu về thông điệp nhân quả, giúp tác phẩm tạo nên hiện tượng phòng vé bất ngờ với doanh thu hơn 100 tỷ đồng.

Chuyện Ma gần nhà (2022) & Kẻ ăn hồn (2023): Đạo diễn Trần Hữu Tấn và nhà sản xuất Hoàng Quân đã kiên trì theo đuổi dòng phim kinh dị dân gian. Kẻ Ăn Hồn (tiền truyện của series Tết Ở Làng Địa Ngục) đưa khán giả vào thế giới của hình nhân thế mạng, rượu sọ người và ma thuật cổ xưa. Phim thành công rực rỡ nhờ sự chỉn chu trong thiết kế mỹ thuật, trang phục cổ truyền và không khí ma mị đậm chất Việt.

Tà Năng – Phan Dũng / Rừng Thế Mạng (Đạo diễn Trần Hữu Tấn)

Là một trong những bộ phim Việt Nam chiếu rạp hay nhất thể loại sinh tồn (survival) đầu tiên của Việt Nam, lấy bối cảnh cung đường trekking nguy hiểm nhất Việt Nam. Phim kết hợp yếu tố tâm lý giật gân, sự lạc lối trong rừng sâu và những ảo giác rùng rợn, mang lại trải nghiệm nghẹt thở cho khán giả yêu thích cảm giác mạnh.

Dòng phim hành động & tội phạm: mãn nhãn và nghẹt thở

Nếu như phim tâm lý đánh vào cảm xúc, phim kinh dị đánh vào sự sợ hãi, thì dòng phim hành động Việt Nam lại chinh phục khán giả bằng những pha va chạm nảy lửa, võ thuật chân thực và nhịp phim dồn dập.

Hai Phượng & Thanh Sói (Đạo diễn / Nhà sản xuất Ngô Thanh Vân)

Ngô Thanh Vân được mệnh danh là “đả nữ” của màn ảnh Việt, và cô cũng là người nâng tầm chuẩn mực phim hành động nội địa.

Hai Phượng (2019): Hành trình cứu con gái bị bắt dắt của người mẹ miền Tây (Ngô Thanh Vân thủ vai) đã càn quét phòng vé trong và ngoài nước. Các màn đánh đấm trong phim được dàn dựng bởi đội ngũ chuyên gia Hollywood, kết hợp nhuần nhuyễn võ Vovinam Việt Nam. Phim đạt doanh thu hơn 200 tỷ đồng và được phát hành trên nền tảng toàn cầu Netflix.

Thanh Sói (2022): Tiền truyện của Hai Phượng, lấy bối cảnh Sài Gòn thập niên 90 ngập tràn ánh đèn neon và tội phạm. Dù doanh thu không đạt kỳ vọng như phần trước, Thanh Sói vẫn là một đỉnh cao về mặt kỹ thuật, góc quay và sự lăn xả của dàn diễn viên nữ như Đồng Ánh Quỳnh, Tóc Tiên.

Series Lật Mặt (Đạo diễn Lý Hải)

Không thể không nhắc đến thương hiệu Lật Mặt ở khía cạnh hành động khi nói đến những bộ phim Việt Nam chiếu rạp hay. Từ Lật Mặt 48h (rượt đuổi ngoạn mục trên sông nước miền Tây) đến Lật Mặt 6: tấm vé định mệnh (tâm lý tội phạm kết hợp hành động giật gân), Lý Hải luôn chứng tỏ sự mát tay khi tự mình dàn dựng các cảnh quay nguy hiểm như lật xe, cháy nổ, sập nhà mà hạn chế tối đa kỹ xảo CGI.

Dòng phim Rom-Com & tình cảm lãng mạn: nốt nhạc trẻ trung, hiện đại

Bên cạnh những món ăn đậm vị, phim tình cảm lãng mạn (Rom-Com) vẫn giữ một vị trí không thể thay thế trong lòng khán giả trẻ, đặc biệt là các cặp đôi mỗi dịp lễ, Tết hay cuối tuần.

Mắt Biếc (Đạo diễn Victor Vũ)

Chuyển thể từ tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, Mắt Biếc là một kiệt tác về mặt thị giác và âm nhạc.

Victor Vũ đã tái hiện một xứ Huế và làng Đo Đo những năm 1970 đẹp như mơ, thơ mộng nhưng cũng đầy hoài niệm.

Mối tình đơn phương dằn dặt của Ngạn dành cho Hà Lan, kết hợp với những bản tình ca da diết của Phan Mạnh Quỳnh (có chàng trai viết trên cây, từ đó), đã tạo nên một hiện tượng văn hóa đại chúng, thu về hơn 180 tỷ đồng.

Mai (Đạo diễn Trấn Thành)

Ra mắt dịp Tết 2024, Mai là bước tiến vượt bậc của Trấn Thành về ngôn ngữ điện ảnh. Phim kể về Mai – một phụ nữ làm nghề mát-xa gần 40 tuổi với quá khứ nhiều tổn thương, và Dương – một chàng trai trẻ giàu có, phóng khoáng.

Phim không chỉ dừng lại ở câu chuyện tình yêu trai gái đơn thuần mà chạm đến những định kiến xã hội, sự đau đớn của thân phận phụ nữ và tính thực tế khốc liệt của cuộc sống.

Mai đã xuất sắc xô đổ mọi kỷ lục điện ảnh Việt Nam khi cán mốc doanh thu hơn 520 tỷ đồng, trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất lịch sử phòng vé Việt.

Những yếu tố làm nên sự thành công của phim chiếu rạp Việt Nam hiện đại

Sự bùng nổ của điện ảnh phim Việt Nam chiếu rạp hay không phải là may mắn ngẫu nhiên, mà là kết quả của một quá trình tích lũy và thay đổi tư duy toàn diện từ đội ngũ sản xuất:

Kịch bản gần gũi, chạm đúng “pain point” (điểm đau) của khán giả

Những bộ phim thành công rực rỡ đều sở hữu kịch bản mang tính kết nối cao. Bối cảnh không còn xa rời thực tế mà là những con hẻm nhỏ Sài Gòn, xóm chài miền Tây, chung cư cũ, hay những ngôi làng vùng cao. Nhận thức của khán giả được phản ánh qua chính nhân vật: sự bế tắc của người trẻ, áp lực cơm áo gạo tiền, mâu thuẫn mẹ chồng – nàng dâu, hay ước mơ vươn lên từ nghèo khó.

Sự đầu tư bài bản về kỹ thuật và mỹ thuật

Điện ảnh Việt đã bước qua thời kỳ quay phim sơ sài. Hiện nay, các dự án chiếu rạp đều sử dụng máy quay chuẩn điện ảnh quốc tế, công nghệ âm thanh Dolby Atmos, và sự tham gia của các chuyên gia hậu kỳ, kỹ xảo từ Hàn Quốc, Thái Lan hay Mỹ. Thiết kế mỹ thuật, phục trang (như trong Mắt biếc, Kẻ ăn hồn, Đất rừng Phương Nam) được trau chuốt tỉ mỉ từng chi tiết.

Chiến lược Marketing & sức mạnh truyền thông mạng xã hội

Các nhà phát hành phim Việt hiện nay cực kỳ nhạy bén trong việc tạo sóng truyền thông. Từ việc tung Teaser/Trailer ngập tràn ẩn ý, các bản OST (nhạc phim) trở thành bản hit trên TikTok/YouTube, đến các chuyến cinetour (diễn viên giao lưu trực tiếp tại rạp) trải dài khắp toàn quốc. Sức mạnh truyền miệng (Word-of-mouth) từ khán giả chính là chìa khóa vàng giúp phim lan tỏa chóng mặt.

Sự xuất hiện của những “đạo diễn triệu đô” có tâm và có tầm

Điện ảnh Việt ghi nhận sự đóng góp to lớn của những đạo diễn định hình nên thị trường:

Trấn Thành: Nhạy bén tuyệt đối với tâm lý đám đông, giỏi xây dựng thoại và đẩy drama lên đỉnh điểm.

Lý Hải: Chân chất, lắng nghe khán giả, kiên trì xây dựng thương hiệu Lật Mặt uy tín qua suốt một thập kỷ.

Victor Vũ: Phù thủy hình ảnh, chỉn chu trong từng khung hình và luôn biết cách nâng tầm tác phẩm văn học.

Trần Hữu Tấn, Lưu Thành Luân: Những đại diện cho thế hệ trẻ dám nghĩ dám làm, khai phá các ngách phim kinh dị độc đáo.

Kết luận

Điện ảnh Việt Nam chiếu rạp hôm nay không còn là bức tranh đơn sắc hay một sân chơi lép vế ngay trên sân nhà. Những bộ phim hay không chỉ mang lại phút giây giải trí đơn thuần, mà còn là chiếc gương phản chiếu tâm hồn, văn hóa và con người Việt Nam. Với đà phát triển hiện tại, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một tương lai tươi sáng, nơi điện ảnh Việt không chỉ thống trị phòng vé trong nước mà còn tự tin cất cao tiếng nói trên bản đồ điện ảnh khu vực và thế giới.

Nguồn: Sưu tầm